☀️ Başlarken
Kendimce Düşünceler sezon arasındayken, arşivden seçtiğim yazıları bugünkü düşüncelerimle harmanlayarak iki haftada bir sizlere sunuyorum. Geçmiş yıllarda blogumda yayımladığım aşağıdaki yazıyı beğeneceğinizi umarım. Gerek bu yazılardan gerekse yeni sezonun ilk sayısından haberdar olmak isterseniz bu yayına abone olmanız beni çok mutlu eder.
Her zamanki gibi sevgi ve şans yanınızda olsun. 🍀
Aynı Yere Çıkan Yollar
Peppa Pig'in yaratıcılarından Astley Baker Davies'in, ülkemizde Türkçe olarak da yayımlanan başka bir animasyonu var: Ben & Holly's Little Kingdom. Minik perilerin ve elflerin yaşadığı gerçekten de küçük bir krallıkta geçiyor. Elfler bilim ve teknolojide, periler ise sihir ve politikada üstün. Peri kralının kızı Holly ve elflerin saygın isimlerinden Bay Elf’in oğlu Ben çok iyi arkadaşlar. Bir bölümde, Holly ve Ben’in uyku rutinlerinden bahseden bir sahne var. Bu sahnede öğreniyoruz ki periler yatma vakti geldiğini baykuşun ötüşünden anlıyor, elfler ise saate bakarak. Sonuçta hepsi aynı saatte uyuyor.
Çok ilginç bir detay, çünkü aslında bize şunu anlatıyor:
Bir doğruya ulaşmanın birden fazla yolu vardır.
Pozitif psikoterapi, İran asıllı Alman hekim Nossrat Peseschkian’ın ortaya attığı ve uygulanmasına önayak olduğu, 1980’lerden itibaren dünyada yaygınlaşan bir iyileşme tekniği. Doğu ve Batı felsefelerinin psikolojiye yaklaşımının kültürel bir sentezini yansıtıyor. İnsanların güçlü yanlarına odaklanıyor ve yaşadıkları sorunları gelişim fırsatı olarak görmelerini sağlarken yaşamı denge modeli adını verdiği bir konsept üzerinden dört boyuta ayırıyor. Bunlar:
Beden, fiziksel ihtiyaçlarımız ve sağlığımız.
Başarı, iş ve okul hayatımızla ilgili ihtiyaçlar, hedeflerimizi gerçekleştirmemiz.
İlişkiler, yakınlarımızla temasımız bağlamında sosyal ihtiyaçlarımız ve bağlantılarımız.
Hayaller, anlam arayışımız, gelecekle ilgili fantezilerimiz, yaratıcı ve ruhsal ihtiyaçlarımız.
Denge modeli, yaşamımızın bu dört alanından birine uzun süre aşırı ağırlık verdiğimizde çatışmaların ortaya çıkabileceğini söylüyor. Bu dengeyi tekrar bulma yolunda ise farkında olmadığımız ya da unuttuğumuz kaynakları keşfetmemize yardımcı oluyor. Örneğin boyun fıtığınız varsa, ağrıların şiddetlendiği dönemde enerjinizin büyük bölümünü bedeninize ayırmanız çok normal. Arayan bir arkadaşınızla uzun uzun konuşamayabilirsiniz, iş için kafanızı toplamanız zor olur, o an sizin için sadece iyileşmek vardır, başka bir anlam arayışında değilsinizdir. Uzun süreli bir denge kayması yaşamamak için önce bu sorunu çözmek ya da yönetilebilir hâle getirmek gerekir.
Kendiniz ve çevreniz için son altı ayda dengenizin nasıl olduğuna bir bakmanızı öneririm.
Şimdi dünyanın bambaşka bir coğrafyasında, yerli toplulukların kuşaklar boyunca kullandığı ve bana bu modeli hatırlatan başka bir denge anlayışına geçmek istiyorum. Farklı yerli topluluklarında Şifa Çarkı (Medicine Wheel) veya Kutsal Çember (Sacred Hoop) gibi adlarla karşılaştığımız sembol, sağlığın boyutlarını ve hayatın evrelerini temsil eden dört yön içeriyor. Çember bireyin fiziksel, zihinsel, duygusal ve ruhsal boyutlarını ortaya koyan öğelerden oluşuyor. Örneğin çemberin bazı yorumlarında:
Doğu, yeni başlangıçları ve doğumu temsil ediyor. Bireyin fiziksel boyutunu ifade ediyor ve denge modelindeki beden boyutunu hatırlatıyor.
Güney, gençliği, bağ kurmayı ve büyümeyi temsil ediyor. Bireyin duygusal boyutunu ifade ediyor ve denge modelindeki ilişkiler boyutunu hatırlatıyor.
Batı, olgunluğu ve tecrübeyi temsil ediyor. Bireyin zihinsel boyutunu ifade ediyor ve denge modelindeki başarı boyutunu hatırlatıyor.
Kuzey, yaşlılığı, bilgeliği ve ruhsal aydınlanmayı temsil ediyor. Bireyin ruhsal boyutunu ifade ediyor ve denge modelindeki hayaller boyutunu hatırlatıyor.
İlginç olan şu ki çemberin kendisinin bile tek bir yorumu yok. Kuzey Amerika'nın farklı yerli halklarında yönlerle renkler, mevsimler, elementler, hayvanlar ve bitkiler ilişkilendirilebiliyor. Bu da kabileden kabileye değişkenlik gösteriyor. Değişmeyen şeylerin merkezinde ise çemberin yaşamın farklı boyutlarını birbirine bağlı bir denge biçiminde düşünmeye çağırması var.
Dünya hayatı, kendi içinde mevsimleri olan, engebeli ve zor bir yolculuktur. İstikamet aynı olsa da, yukarıdaki iki örnekte de gördüğümüz gibi, patikalarımız değişkenlik gösterebilir. Sacred Hoop kavramını modern popüler kültürde görünür kılan isimlerden biri efsane basketbol koçu Phil Jackson’dır. Liderlik anlayışını bu kadim denge öğretisiyle harmanlayan Jackson, Chicago Bulls’la altı şampiyonluk kazandı. Kitabına da hoop kelimesinin İngilizcede hem basketbol potası hem de çember anlamına gelmesinden yararlanarak Sacred Hoops: Spiritual Lessons of a Hardwood Warrior adını verdi.
Belirli dönemlerde birbirinden haberi olmayan insanların aynı icadı gerçekleştirmesi, diğer bir deyişle çoklu keşif de aynı konunun bir başka örneğidir. Newton ve Leibniz’in 17. yüzyılda birbirlerinden bağımsız olarak diferansiyel ve integral hesabını geliştirmesi mesela. Buna ister ilhamı yakalamak deyin, isterseniz sosyokültürel hazırlık veya zeitgeist etkisi; aynı düşüncenin birbirinden habersiz zihinlerde filizlenebilmesi, aynı yere çıkan yolların birbirleriyle kesişmek zorunda olmadığını gösteriyor.
Modern psikoloji de kuşaktan kuşağa aktarılan kadim bir çember de insana kendi dengesini bulması için farklı yollar gösterebilir. Periler baykuşu dinlerken elfler saate bakabilir. Birbirine hiç benzemeyen yolların aynı istikameti gösterebileceğini huzurla kabul etmek bize iyi gelir.
✨ Kapatırken
Kendimce Düşünceler, iki sezon boyunca sadık bir dost gibi iki haftada bir pazar sabahları e-postalarınızdaki yerini aldı. Şimdi yaz molasında; arşivden yenilenen yazılarla görüşmeye devam ediyor, üçüncü sezonuyla sonbaharda yeniden dönecek.
Yeni sezonun ilk sayısını kaçırmamak için abone olabilirsiniz.
Keyif aldıysanız kalp simgesine (❤️) tıklayarak beğenilerinizi gönderebilir, bültenin hemen altına yorum ekleyebilirsiniz (💬).
Paylaşmak isterseniz restack butonunu kullanarak (🔁) ve aşağıdaki butona tıklayarak Kendimce Düşünceler bültenini paylaşabilirsiniz.
Görüşmek üzere, sevgiyle kalın! 👋